Camp Report in Vietnamese
180 Ngu+o+`i Tre? Tu+` Nhie^`u Tie^?u Bang Ve^` Fort Worth, Texas Tham
Du+.
TRA.I LE^N DU+O+`NG 1998: PHA'T TRIE^?N
KHA? NA(NG LA~NH DDA.O THANH NIE^N
* Tha`nh Pha^`n Die^~n Gia? Go^`m Nhie^`u Chuye^n Vie^n Vie^.t-My~
* Ca'c Tra.i Vie^n Tu+` 18 DDe^'n 30 DDa~ Chu+'ng To?
Tinh Tha^`n Ho.c Ta^.p Va` Y' Thu+'c Tra'ch Nhie^.m Ta^.p The^?
*********************************************************************
(Tri'ch ba'o Nga`y Nay, so^' 391, xua^'t ba?n ta.i Houston nga`y 15 tha'ng 6 na(m 1998)
MO^. DUNG
(DDa(.c bie^.t cu?a Nga`y Nay)
FORT WORTH (NN)--Tro+? ve^` California sau khi tham du+. tra.i he` Le^n DDu+o+`ng 1998,
nha` gia'o Nguye^~n Tra^`n Hu+o+ng, ngu+o+`i tu+`ng chie^'m gia?i thu+o+?ng "nha`
gia'o u+u tu' nha^'t Hoa Ky` na(m 1994" va` la` mo^.t trong nhu+~ng die^~n gia? cu?a
tra.i, dda~ gu+?i mo^.t ddie^.n thu+ (email) nga('n ba(`ng Anh ngu+~ dde^'n ban to^?
chu+'c (BTC)\. DDie^.n thu+ co' the^? di.ch ra tie^'ng Vie^.t nhu+ sau:
"To^i vo^ cu`ng ngu+o+~ng mo^. thie^.n chi', kha? na(ng, va` tinh tha^`n la`m vie^.c
ta^.p the^? cu?a ca'c ba.n trong BTC\. Ca'c ba.n dda~ thu+.c hie^.n ddu+o+.c mo^.t ky`
tra.i vo^ cu`ng hoa`n ha?o\.
To^i ra^'t vui mu+`ng dda~ ddu+o+.c co+ ho^.i tham du+. tra.i cu`ng ca'c ba.n\. Trong
tha^m ta^m, qua bo^'n nga`y o+? tra.i, to^i hie^?u la` to^i dda~ nha^.n ddu+o+.c nhie^`u
ho+n la` to^i dda~ cho\. To^i tin ra(`ng to^i dda~ tro+? tha`nh mo^.t ngu+o+`i dda^`y ddu?
ho+n, vo+'i nhu+~ng kinh nghie^.m ho.c ho?i ddu+o+.c tu+` nhu+~ng ngu+o+`i ba.n tre? cu?a
mo^.t chuye^'n Le^n DDu+o+`ng"\.
La` mo^.t ngu+o+`i khie^m to^'n chi. dda~ vie^'t nhu+ va^.y\. Tuy nhie^n, su+. tha^.t la`
du` thuo^.c ha.ng tuo^?i na`o va` o+? ba^'t cu+' ddi.a vi. na`o trong xa~ ho^.i, chu'ng ta
dde^`u co' the^? ho.c ho?i la^~n nhau, ne^'u ru~ bo? ddu+o+.c nhu+~ng ddi.nh kie^'n va`
mo+? ro^.ng co~i lo`ng\.
***
Le^n DDu+o+`ng 1998 ddu+o+.c to^? chu+'c ta.i YMCA Carter Camp, thuo^.c tha`nh pho^' Fort
Worth, tie^?u bang Texas, tu+` chie^`u thu+' sa'u nga`y 22 dde^'n tru+a thu+' hai nga`y 25
tha'ng 5\. Tra.i mang chu? dde^` "Pha't Trie^?n Ky~ Na(ng La~nh DDa.o Thanh
Nie^n" (Youth Leadership Development) va` ddu+o+.c to^? chu+'c vo+'i su+. pho^'i
ho+.p cu?a ho^.i Va(n Ho'a Khoa Ho.c Vie^.t Nam (VHKHVN) va` ho^.i sinh vie^n Vie^.t Nam
ta.i Oklahoma State University (OSU)\. Vo+'i chu? dde^` na`y, ngoa`i ca'c sinh hoa.t
thu+o+`ng tha^'y trong ca'c tra.i he`, chu+o+ng tri`nh sinh hoa.t cu?a Le^n DDu+o+`ng bao
go^`m ca'c pha^`n ho.c ta^.p va` tha?o lua^.n lie^n quan dde^'n chu? dde^` cu?a tra.i\.
Le^n DDu+o+`ng quy tu. khoa?ng 180 tra.i vie^n, vu+`a ddu'ng con so^' du+. tru` cu?a BTC
tra.i\. Pha^`n lo+'n tra.i vie^n hie^.n ddang cu+ ngu. ta.i Texas va` Oklahoma City\. So^'
co`n la.i dde^'n tu+` nhu+~ng tie^?u bang kha'c ta.i Hoa Ky`, xa thi` co' California va`
Florida, ga^`n thi` co' Nebraska va` Kentucky\. Ha^`u he^'t tra.i vie^n cu?a Le^n
DDu+o+`ng la` nhu+~ng ngu+o+`i tre? thuo^.c lu+'a tuo^?i tu+` 18 dde^'n 30 va` dda~ co'
kinh nghie^.m sinh hoa.t trong ca'c ho^.i ddoa`n, dda(.c bie^.t la` ca'c ho^.i sinh
vie^n\. DDe^? tham du+., mo^~i tra.i vie^n pha?i ddo'ng mo^.t khoa?n tra.i phi' la` 50 my~
kim\.
DDu+o.c bao quanh mo^.t ca'nh ru+`ng, Carter Camp la` mo^.t khu vu+.c kha' tho+ mo^.ng
vo+'i nhu+~ng ha`ng ca^y cao soi bo'ng xuo^'ng mo^.t ma(.t ho^` nu+o+'c trong veo va`
vo+'i chi'n da^~y cabin ga.ch ddo? no^?i ba^.t giu+~a ma^`u xanh ca^y la'\. Nhu+~ng cabin
na`y, ddu+o+.c trang bi. ddie^.n, nu+o+'c, buo^`ng ta('m, va` la` pho`ng ngu? cu?a tra.i
vie^n\. Bo^'n cabin da`nh cho nam, bo^'n cho nu+~, mo^.t cho ban ddie^`u ha`nh, va`
ddu+o+.c BTC dda(.t te^n ba(`ng nhu+~ng ddi.a danh que^ hu+o+ng nhu+ La.ng So+n, Ba('c
Ninh, Ha` No^.i, Hue^', Ho^.i An, DDa` La.t, Sa`i Go`n, Ca^`n Tho+, Ha` Tie^n\. No^'i
lie^`n ca'c cabin da`nh cho nam va` cho nu+~ la` mo^.t chie^'c ca^`u da`i ba(`ng go^~,
treo lo+ lu+?ng tre^n mo^.t do`ng suo^'i re'o ra('t tie^'ng nu+o+'c cha^?y dde^m nga`y\.
Khi dde^'n la`m thu? tu.c nha^.p tra.i, ca'c tra.i sinh nha^.n la~nh the? tra.i sinh,
mo^.t ta^.p ba`i ha't, mo^.t ta^.p chu+o+ng tri`nh kha' da^`y bao go^`m ca'c ta`i lie^.u
ho.c ta^.p, va` ca'c ta(.ng pha^?m cu?a BTC va` cu?a ca'c ma.nh thu+o+`ng qua^n ba?o tro+.
cho tra.i\. Ngay sau khi hoa`n ta^'t thu? tu.c nha^.p tra.i, ca'c tra.i sinh ddu+o+.c chia
tha`nh 10 toa'n, mo^~i toa'n mang te^n mo^.t nha^n va^.t no^?i tie^'ng trong li.ch su+?
da^n to^.c nhu+ Hai Ba` Tru+ng, Tra^`n Hu+ng DDa.o, Tra^`n Bi`nh Tro.ng, Ba` Trie^.u, Le^
Lo+.i, Nguye^~n Tra~i, Nguye^~n Hue^., Nguye^~n Tha'i Ho.c, Nguye^~n Du, va` DDoa`n Thi.
DDie^?m\. Trong suo^'t tho+`i gian o+? tra.i, ngoa.i tru+` nhu+~ng buo^?i sinh hoa.t ta^.p
the^?, tra.i vie^n sinh hoa.t vo+'i ca'c ba.n trong toa'n mi`nh\.
Tuy ha^`u he^'t tra.i sinh dda~ dde^'n tra.i va` sinh hoa.t chung vo+'i nhau tu+` to^'i
thu+' sa'u, tra.i ddu+o+.c chi'nh thu+'c khai ma.c ddu'ng 9 gio+` sa'ng nga`y thu+' ba^?y
ta.i mo^.t khu dda^'t nho^ ra giu+~a ho^` mang te^n mu~i Ca` Mau\. Chu+o+ng tri`nh khai
ma.c bao go^`m nghi thu+'c cha`o quo^'c ky`, ca^u truye^.n mo+? dda^`u cu?a tra.i
tru+o+?ng va` pha^`n gio+'i thie^.u BTC tra.i\. Tha`nh pha^`n BTC Le^n DDu+o+`ng 1998 kha'
hu`ng ha^.u, bao go^`m ho+n 20 anh chi. ma` nhu+~ng ngu+o+`i giu+~ tra'ch nie^.m chi'nh
la` anh Tra^`n Quo^'c Anh, tra.i tru+o+?ng; chi. Nguye^~n Phu'c Anh Lan, tra.i pho' kie^m
tru+o+?ng ban chu+o+ng tri`nh; anh Lu+o+ng Hoa`ng Nam, tru+o+?ng ban sinh hoa.t; anh Pha.m
Du~ng, tru+o+?ng ban a^?m thu+.c; chi. Nguye^~n Tha?o va` chi. Lu+u Huye^`n Thanh, hai
ngu+o+`i giu+~ tra'ch nhie^.m ghi danh tra.i vie^n\. Ngoa.i tru+` chi. Tha?o thuo^.c ho^.i
sinh vie^n OSU, ca'c ngu+o+`i co`n la.i la` ho^.i vie^n ho^.i VHKHVN\. Rie^ng anh Tra^`n
Quo^'c Anh co`n la` pha^n ho^.i tru+o+?ng pha^n ho^.i VHKHVN vu`ng Dallas-Fort Worth\.
Ngoa`i ca'c nha^n su+. trong BTC va` tra.i vie^n, Le^n DDu+o+`ng co`n bao go^`m mo^.t so^'
vi. kha'ch do BTC mo+`i tham du+. dde^? chia se? kinh nghie^.m cu`ng tra.i vie^n trong
ca'c dde^` ta`i ho.c ta^.p\. Tha`nh pha^`n die^~n gia? cu?a tra.i bao go^`m nha` gia'o
Nguye^~n Tra^`n Hu+o+ng, ngu+o+`i ddu+o+.c co^ng ty Walt Disney tuye^?n cho.n la` nha`
gia'o u+u tu' nha^'t Hoa Ky` trong na(m 1994; co^ Glenda Joe, gia'm ddo^'c Great Wall
Enterprise Corporation, kie^m gia'm ddo^'c Houston's Asian American Festival Organization;
tie^'n si~ Nguye^~n DDi`nh Tha('ng, nguye^n gia'm ddo^'c (tm)y Ban Cu+'u Ngu+o+`i Vu+o+.t
Bie^?n (Boat People SOS) va` hie^.n la` chu? ti.ch ban cha^'p ha`nh co^.ng ddo^`ng
ngu+o+`i Vie^.t vu`ng Hoa Thi.nh DDo^'n, Virginia va` Maryland; anh Jeffrey Watkins, gia'm
ddo^'c co+ quan YMCA ta.i Houston; Ky~ su+ DDinh DDu+'c Hu+~u, gia'm ddo^'c American
Technologies, Inc (ATI); va` ky~ su+ Nguye^~n Ngo.c Ba?o, ho^.i tru+o+?ng ho^.i VHKHVN\.
Be^n ca.nh nhu+~ng die^~n gia? na`y, BTC dda~ mo+`i ddo^i ca si~ Tra^`n La~ng Minh-Nga Mi
tu+` Virginia dde^'n tham du+. dde^? co^'ng hie^'n tra.i vie^n mo^.t so^' tie^'t mu.c va(n
nghe^. trong ca'c buo^?i lu+?a tra.i\.
Sau nghi thu+'c khai ma.c, tra.i vie^n chi'nh thu+'c bu+o+'c va`o ca'c sinh hoa.t cu?a
tra.i\.
I. CA'C DDE^` TA`I HO.C TA^.P CU?A LE^N DDU+O+`NG 1998
Vo+'i chu? dde^` pha't trie^?n ky~ na(ng la~nh dda.o thanh nie^n, chu+o+ng tri`nh sinh
hoa.t tra.i dda(.c bie^.t chu' tro.ng dde^'n mu.c ddi'ch ho.c ta^.p va` bao go^`m ca'c
dde^` ta`i sau dda^y:
1) "Tuo^?i tre?: da^'n tha^n, phu.c vu., va` pha^`n thu+o+?ng tinh tha^`n" do
nha` gia'o Nguye^~n Tra^`n Hu+o+ng tri`nh ba^`y ba(`ng Anh ngu+~ trong buo^?i sa'ng thu+'
ba^?y\. Ba(`ng lo^'i no'i chuye^.n ra^'t linh ddo^.ng va` lo^i cuo^'n cu?a mo^.t trong
nhu+~ng nha` gia'o xua^'t sa('c nha^'t toa`n quo^'c, chi. dda~ dde^` ca^.p dde^'n tra'ch
nhie^.m ddo^'i vo+'i co^.ng ddo^`ng, xa~ ho^.i va` chia se? cu`ng tra.i vie^n ca'c khi'a
ca.nh cu?a nghe^. thua^.t la~nh dda.o\.
2) "La`m the^' na`o dde^? ga^y quy~ cho mo^.t ho^.i ddoa`n" do co^ Glenda Joe
phu. tra'ch cu~ng ba(`ng Anh ngu+~\. La` ngu+o+`i co' nhie^`u kinh nghie^.m trong la~nh
vu+.c ga^y quy~, co^ dda~ tri`nh ba^`y dde^` ta`i mo^.t ca'ch ma.ch la.c, tu+` giai ddoa.n
chua^?n bi. to^? chu+'c mo^.t dde^` a'n cho dde^'n ca'c bu+o+'c thu+.c tie^~n ca^`n thu+.c
hie^.n\. Sau pha^`n tri`nh ba^`y dde^` ta`i la` pha^`n thu+.c ha`nh\. Tra.i vie^n ddu+o+.c
chia tha`nh na(m nho'm, mo^~i nho'm go^`m hai ddo^.i, ddu+o+.c giao tra'ch nhie^.m pha'c
ho.a ke^' hoa.ch ga^y quy~ cho ca'c du+. a'n kha'c nhau\. Ca'c du+. a'n thu+.c ta^.p bao
go^`m vie^.c to^? chu+'c mo^.t sinh hoa.t va(n ho'a, mo^.t da. tie^.c, mo^.t buo^?i tri`nh
die^~n tho+`i trang, mo^.t cuo^.c ddi bo^. (walkathon) giu'p thuye^`n nha^n, va` mo^.t ky`
tra.i Le^n DDu+o+`ng\. Sau khoa?ng 30 phu't tha?o lua^.n, mo^~i nho'm dda~ cu+? dda.i
die^.n le^n bu.c thuye^'t tri`nh dde^? tri`nh ba^`y ke^' hoa.ch thu+.c hie^.n cho dde^`
a'n thuo^.c tra'ch nhie^.m nho'm mi`nh\.
3) "Nghe^. thua^.t va^.n ddo^.ng chi'nh quye^`n ba?n xu+'" do tie^'n si~
Nguye^~n DDi`nh Tha('ng phu. tra'ch va`o chie^`u thu+' ba^?y\. Tu+`ng giu+~ tra'ch nhie^.m
ddie^`u ha`nh Boat People SOS, tie^'n si~ Tha('ng co' ra^'t nhie^`u kinh nghie^.m trong
pha.m vi dde^` ta`i\. Ngoa`i vie^.c tri`nh ba^`y ta^`m mu+'c quan tro.ng cu?a su+. va^.n
ddo^.ng chi'nh quye^`n va` gia?ng gia?i ca'c ky~ thua^.t va^.n ddo^.ng, anh dda~ nha^'n
ma.nh vo+'i tra.i vie^n quan nie^.m "ngay tha(?ng trong chi'nh tri."\. Sau ba`i
no'i chuye^.n cu?a anh, ca'c tra.i vie^n dda~ tha?o lua^.n va` trao ddo^?i y' kie^'n ve^`
mo^.t so^' va^'n dde^` trong pha.m vi dde^` ta`i, dda(.c bie^.t la` nhu+~ng va^'n dde^`
lie^n he^. dde^'n ti`nh hi`nh chi'nh tri. Vie^.t Nam hie^.n nay\.
4) "Va(n ho'a Vie^.t Nam tu+` ma('t nhi`n cu?a mo^.t ngu+o+`i Hoa Ky`" do anh
Jeffrey Watkins, gia'm co+ quan YMCA ta.i Houston, tri`nh ba^`y va`o sa'ng chu? nha^.t\.
La` mo^.t thanh nie^n Hoa Ky` vu+`a ngoa`i ba mu+o+i, anh Watkins dda~ la`m nga.c nhie^n
mo.i ngu+o+`i khi ne^u le^n nhu+~ng nha^.n xe't tinh te^' ve^` ne^`n va(n hoa' da^n to^.c
Vie^.t qua mo^.t ba`i no'i chuye^.n hoa`n toa`n ba(`ng tie^'ng Vie^.t\. Su+. kie^.n mo^.t
ngu+o+`i Hoa Ky` tho^ng tha.o va(n ho'a va` ngo^n ngu+~ Vie^.t cha('c cha('n dda~ la`m
ca'c tra.i vie^n tru+o+?ng tha`nh tre^n dda^'t kha'ch pha?i suy nghi~ nhie^`u\.
5) "Ca'c gia' tri. va(n ho'a da^n to^.c ca^`n gi`n giu+~ va` ca'c gia' tri. va(n ho'a
xu+' ngu+o+`i ca^`n dung na.p" do ky~ su+ Nguye^?n Ngo.c Ba?o, ho^.i tru+o+?ng ho^.i
VHKHVN phu. tra'ch ngay sau pha^`n no'i chuye^.n cu?a anh Jeffrey\. Vo+'i dde^` ta`i na`y,
anh Ba?o dde^` ca^.p dde^'n mo^.t so^' gia' tri. tinh tha^`n dda(.c thu` cu?a da^n to^.c
va` a?nh hu+o+?ng cu?a ca'c gia' tri. na`y ddo^'i vo+'i ddo+`i so^'ng ngu+o+`i Vie^.t\.
Trong ba`i no'i chuye^.n, anh cu~ng pha^n ti'ch mo^.t so^' gia' tri. va(n ho'a xu+'
ngu+o+`i chu'ng ta ca^`n dung na.p\. Ngoa`i ra, anh dda~ ne^u le^n nhu+~ng thie^.t tho`i
ma` ca'c ba.n tre? tru+o+?ng tha`nh tre^n dda^'t kha'ch pha?i ga'nh chi.u, ne^'u kho^ng am
hie^?u va(n ho'a va` ngo^n ngu+~ da^n to^.c mi`nh\.
6) "Nghe^. thua^.t la~nh dda.o" do ky~ su+ DDinh DDu+'c Hu+~u, mo^.t chuye^n
vie^n ky~ thua^.t Vie^.t Nam tha`nh co^ng lo+'n tre^n thu+o+ng tru+o+`ng, tri`nh ba^`y
trong chie^`u chu? nha^.t\. La` sa'ng la^.p vie^n kie^m gia'm ddo^'c mo^.t co^ng ty ky~
thua^.t hie^.n quy tu. ga^`n 300 khoa ho.c gia va` ky~ su+ ca'c nga`nh, anh co' ra^'t
nhie^`u kinh nghie^.m quy' ba'u trong pha.m vi dde^` ta`i\. Su+. tha`nh co^ng lo+'n ma.nh
cu?a anh va` ba`i no'i chuye^.n bao go^`m nhu+~ng chi tie^'t thu+.c tie^~n dda~ lo^i
cuo^'n su+. chu' y' dda(.c bie^.t cu?a tra.i vie^n\. Mo.i ngu+o+`i thi nhau dda(.t ca^u
ho?i vo+'i anh cho dde^'n khi buo^?i ho^.i tha?o vu+o+.t qua' gio+` a^'n ddi.nh\.
II. CA'C SINH HOA.T THI DDUA TOA`N DDO^.I
Be^n ca.nh ca'c buo^?i ho.c ta^.p ne^u tre^n, ca'c tra.i vie^n dda~ ddu+o+.c cung ca^'p
co+ ho^.i dde^? pha't trie^?n mo^.t so^' kha? na(ng ca' nha^n va` tinh tha^`n la`m vie^.c
ta^.p the^? qua ca'c sinh hoa.t thi ddua toa`n ddo^.i\. Sau dda^y la` mo^.t so^' sinh
hoa.t thi ddua dda'ng ke^? cu?a tra.i:
- No'i chuye^.n tru+o+'c co^ng chu'ng: Trong buo^?i chie^`u thu+'
ba^?y, du+o+'i su+. ddie^`u ho+.p cu?a anh No^ng Duy Tru+o+`ng, tha`nh vie^n trong BTC,
tra.i vie^n dda~ cu`ng nhau thu+.c ta^.p nghe^. thua^.t no'i chuye^.n tru+o+'c co^ng
chu'ng\. Sau khi ddu+o+.c hu+o+'ng da^~n ve^` nhu+~ng nguye^n ta('c quan tro.ng cu?a ta`i
hu`ng bie^.n, tra.i vie^n dda~ sinh hoa.t theo ddo^.i cu?a mi`nh trong vo`ng mo^.t gio+`
ddo^`ng ho^` dde^? tha?o lua^.n ve^` mo^.t trong hai dde^` ta`i BTC dde^` nghi.: 1) Theo
ba.n, nghe^. thua^.t la~nh dda.o ddo`i ho?i nhu+~ng ye^'u to^' na`o\. Tai sao\?", va`
2) Ba.n se~ thu+.c hie^.n nhu+~ng ddie^`u gi` ne^'u mai na`y tro+? ve^` Vie^.t Nam dde^?
xa^y du+.ng la.i dda^'t nu+o+'c\?"\. Sau pha^`n tha?o lua^.n, mo^~i ddo^.i cu+? ra
mo^.t dda.i die^.n dde^? le^n die^~n dda`n tri`nh ba^`y dde^` ta`i\. DDe^? khuye^'n khi'ch
tra.i vie^n su+? du.ng Vie^.t ngu+~, BTC co^ng bo^' vo+'i tra.i vie^n la` se~ cho the^m
ddie^?m ddo^'i vo+'i nhu+~ng ddo^.i tri`nh ba^`y ba(`ng tie^'ng Vie^.t\.
- Tha? tho+: Sau buo^?i ho.c ta^.p ve^` va(n ho'a, tra.i vie^n dda~ co'
co+ ho^.i so ta`i ve^` kie^'n thu+'c thi ca qua tro` cho+i tha? tho+, mo^.t thu' vui tao
nha~ cu?a tie^`n nha^n va` dda~ ddu+o+.c ho^.i VHKHVN la`m so^'ng la.i ta.i ha?i ngoa.i
qua ca'c gian ha`ng tha? tho+ trong ca'c ho^.i cho+. te^'t ta.i Houston va` Nam California
suo^'t bo^'n na(m qua\. Vo+'i tro` cho+i na`y, ngu+o+`i ddie^`u ha`nh tru+ng ra tru+o+'c
mo.i ngu+o+`i mo^.t to+` gia^'y lo+'n (flip chart) co' vie^'t sa(~n hai ca^u tho+ cu?a
mo^.t ta'c gia? no^?i tie^'ng trong thi dda`n Vie^.t Nam\. DDie^?m dda(.c bie^.t la` mo^.t
chu+~ trong hai ca^u na`y bi. che khua^'t ba(`ng mo^.t ma^?u gia^'y ma^`u\. Be^n du+o+'i
ca^u tho+ co' ghi na(m chu+~ theo thu+' tu+. tu+` 1 dde^'n 5 dde^? ca'c ddo^.i cho.n cho
chu+~ bi. che\. Sau khi ta^'t ca? ca'c ddo^.i dda~ cho.n chu+~ mi`nh cho la` ddu'ng,
ngu+o+`i ddie^`u khie^?n se~ go+~ ma?nh gia^'y ra dde^? mo.i ngu+o+`i tro^ng tha^'y chu+~
nguye^n va(n cu?a ta'c gia?\. Tro` cho+i thi ddua na`y dda~ ddu+o+.c tra.i vie^n nhie^.t
lie^.t hu+o+?ng u+'ng va` khi he^'t gio+` quy ddi.nh, dda~ na(n ni? BTC cho cho+i the^m
ca^u nu+~a, ro^`i ca^u nu+~a\.
- Gia?i cu+'u Huye^`n Tra^n Co^ng Chu'a: Trong so^' ca'c tro` cho+i
suo^'t bo^'n nga`y o+? tra.i, dda^y la` tro` cho+i chi'nh ye^'u va` ddu+o+.c to^? chu+'c
va`o chie^`u chu? nha^.t\. Tru+o+'c khi tro` cho+i ddu+o+.c ba('t dda^`u, BTC dda~ co^'ng
hie^'n tra.i vie^n mo^.t vo+? hoa.t ca?nh tri`nh ba^`y ca^u chuye^.n co^ng chu'a Huye^`n
Tra^n thuo+? tru+o+'c, tu+` lu'c bi. cha la` tha'i thu+o+.ng hoa`ng Tra^`n Anh To^ng ga?
cho vua Chie^m Tha`nh la` Che^' Ma^n dde^? ddo^?i la^'y hai cha^u ?, Ly' cho dde^'n khi
Che^' Ma^n ba(ng ha` va` theo phong tu.c Chie^m, na`ng sa('p bi. trie^`u ddi`nh ddem
thie^u cu`ng vo+'i thi the^? cho^`ng\. Theo chi'nh su+?, vua nha` Tra^`n dda~ sai danh
tu+o+'ng Tra^`n Kha('c Chung sang Chie^m vo+'i danh nghi~a ddie^'u tang dde^? cu+o+'p
Huye^`n Tra^n mang ve^` va` mo.i chuye^.n dda~ tha`nh co^ng nhu+ ke^' hoa.ch du+. lie^.u\.
Sau khi ddu+o+.c chi? da^~n ve^` quy lua^.t tro` cho+i, ca'c ddo^.i dda~ ba(ng ru+`ng,
vu+o+.t suo^'i, san ba(`ng ca'c chu+o+'ng nga.i va^.t, va` tranh su+'c vo+'i nhau cu+o+'p
co^ng chu'a ddem ve^`\.
- Va(n nghe^. lu+?a tra.i: Le^n DDu+o+`ng 1998 bao go^`m hai buo^?i
lu+?a tra.i\. Buo^?i thu+' nha^'t va`o to^'i thu+' ba^?y ddu+o+.c go.i la` "lu+?a
da(.m tru+o+`ng" nha(`m mu.c ddi'ch dde^? ca'c tra.i vie^n chia se? nhu+~ng kinh
nghie^.m sinh hoa.t va` nhu+~ng suy tu+ cu?a mi`nh\. Buo^?i thu+' hai la` "va(n
nghe^. lu+?a tra.i", mo^.t sinh hoa.t chi'nh cu?a tra.i\. Trong dde^m lu+?a tra.i
thu+' hai, ca'c ddo^.i dda~ thay phie^n co^'ng hie^'n tie^'t mu.c va(n nghe^. cu?a ddo^.i
mi`nh\. Xen ke~ giu+~a ca'c tie^'t mu.c na`y la` ca'c tro` cho+i lu+?a tra.i va` pha^`n
ha't nha.c pha^?m co^.ng ddo^`ng\.
III. NHU+~NG DDIE^?M SON CU?A LE^N DDU+O+`NG 1998
Co' the^? no'i Le^n DDu+o+`ng la` mo^.t tra.i he` ddu+o+.c ddie^`u nghie^n ky~ lu+o+~ng
va` to^? chu+'c chu dda'o theo ddu'ng chu+o+ng tri`nh du+. tru`\. Tuy dda(.t na(.ng va^'n
dde^` hua^'n luye^.n nhu+ng ca'c dde^` ta`i ho.c ta^.p vu+`a hu+~u i'ch ddo^'i vo+'i tra.i
vie^n, vu+`a ddu+o+.c phu. tra'ch bo+?i ca'c die^~n gia? nhie^`u kinh nghie^.m trong la~nh
vu+.c tri`nh ba^`y, ne^n dda~ ga^y ddu+o+.c ba^`u kho^ng khi' hu+'ng kho+?i ddo^'i vo+'i
tra.i vie^n\. The^m nu+~a, dde^? tra.i vie^n kho^ng pha?i thu+o+`ng xuye^n va^.n ddo^.ng
su+. ta^.p trung tu+ tu+o+?ng, BTC dda~ khe'o le'o xen la^~n ca'c sinh hoa.t ho.c ta^.p
vo+'i ca'c sinh hoa.t vui cho+i trong suo^'t tho+`i gian o+? tra.i\. BTC cu~ng ki'n dda'o
dda(.t ngu+o+`i va`o mo^~i ddo^.i dde^? ne^'u ca^`n, hu+o+'ng da^~n va` khi'ch le^. tra.i
vie^n sinh hoa.t theo chu+o+ng tri`nh quy ddi.nh\. Thi' du. nhu+ mo^~i sa'ng, sau khi
dda'nh thu+'c tra.i vie^n ba(`ng mo^.t ho^`i ke`n, ngu+o+`i cu?a BTC dda~ tu'c tru+.c
trong ca'c cabin dde^? du.c mo.i ngu+o+`i thu+'c da^.y, la`m ve^. sinh sa'ng va` ra sa^n
ta^.p the^? du.c\. Nhu+~ng ngu+o+`i na`y chi? ra kho?i cabin sau khi bie^'t cha('c mo.i
ngu+o+`i trong ddo^.i mi`nh dda~ te^` tu+.u ddo^ng ddu? be^n ngoa`i\.
Mo^.t ddie^?m nu+~a ca^`n tuye^n du+o+ng BTC la` kha? na(ng ga^y quy~ dde^? dda`i tho.
ca'c phi' to^?n to^? chu+'c\. Qua su+. va^.n ddo^.ng cu?a BTC, tra.i he` Le^n DDu+o+`ng
dda~ ddu+o+.c su+. ba?o tro+. ta`i cha'nh cu?a nhie^`u co^ng ty va` to^? chu+'c nhu+
AT&T, Houston Community College, Duke Energy Corporation, Texas Instrument, Kim Son
Restaurant, United Central Bank, JC Penny, Shell Company, Black Dragon Holding Inc\., va`
Met Life\. Vi` va^.y, tra.i vie^n dda~ chi? pha?i ddo'ng mo^.t khoa?n tra.i phi' tu+o+.ng
tru+ng va` ca'c ba.n o+? xa pha?i mua ve' ta^`u bay dde^'n du+. tra.i dda~ ddu+o+.c mie^~n
tra.i phi'\. Cu~ng nho+` su+. ba?o tro+. na`y, BTC ddu? phu+o+ng tie^.n dde^? dda(.t nha`
ha`ng cung ca^'p ca'c bu+~a a(n sa'ng, tru+a va` chie^`u cho tra.i vie^n dde^? ho. kho^ng
pha?i ba^.n bi.u vie^.c na^'u nu+o+'ng ha^`u co' thi` gio+` chu' ta^m va`o vie^.c ho.c
ta^.p\.
Tuy nhie^n, ddie^`u dda'ng ke^? nha^'t la` su+. quan ta^m cu?a BTC ddo^'i vo+'i nhu ca^`u
cu?a mo.i ngu+o+`i, tu+` vie^.c giu'p ddo+~ mo^.t so^' ba.n phu+o+ng tie^.n di chuye^?n
ba(`ng xe dde^? du+. tra.i, cho dde^'n su+. lu+u y' ve^` phu+o+ng die^.n tinh tha^`n cu?a
tra.i vie^n\. Trong buo^?i sa'ng chu? nha^.t, BTC dda~ mo+`i linh mu.c Ha?i Du+o+ng tu+`
Dallas dde^'n tra.i dde^? cu+? ha`nh tha'nh le^~ cho ca'c ba.n Co^ng gia'o va` thu+o+.ng
to.a Thi'ch Ti.nh DDu+'c tu+` chu`a DDa.o Quang o+? Garland dde^'n thuye^'t pha'p cho ca'c
Pha^.t tu+?\. Tru+o+'c khi ro+`i tra.i, trong pha^`n ddie^`n phie^'u lu+o+.ng gia' tra.i
he`, mo^.t ba.n tre? vie^'t: "BTC dda~ the^? hie^.n cho chu'ng to^i bie^'t the^' na`o
la` ddu+'c ti'nh cu?a nhu+~ng ngu+o+`i la~nh dda.o va` ca'c anh chi. dda~ tro+? tha`nh
khuo^n ma^~u dde^? chu'ng to^i noi theo"\.
DDo^'i vo+'i tra.i vie^n, ddie^?m no^?i ba^.t la` tinh tha^`n ho.c ta^.p va` y' thu+'c
tra'ch nhie^.m ta^.p the^? cu?a nhu+~ng ngu+o+`i ba.n tre?\. Be^n ca.nh dda(.c ddie^?m
na`y, nhie^`u tra.i vie^n dda~ the^? hie^.n kha? na(ng va` kie^'n thu+'c la`m kinh nga.c
mo.i ngu+o+`i\. Cha(?ng ha.n nhu+ co^ be' Thie^n Hu+o+ng, ho.c sinh lo+'p 12 va` la` mo^.t
trong nhu+~ng ngu+o+`i tre? nha^'t cu?a tra.i, dda~ go'p y' va` dda(.t nhie^`u ca^u ho?i
ra^'t sa^u sa('c trong buo^?i tha?o lua^.n ve^` nghe^. thua^.t la~nh dda.o vo+'i ky~ su+
DDinh DDu+'c Hu+~u\. Cha(?ng ha.n nhu+ co^ Khua^'t Oanh, mo^.t sinh vie^n mo+'i 18 tuo^?i,
dda~ la`m mo.i ngu+o+`i xu'c ddo^.ng khi co^ ba`n ve^` y' nghi~a cu?a tra.i Le^n DDu+o+`ng
va` ke^u go.i ca'c ba.n tre? ma.nh da.n da^'n tha^n go'p pha^`n xa^y du+.ng co^.ng
ddo^`ng, qua mo^.t ba`i chuye^.n ra^'t lu+u loa't ba(`ng tie^'ng Vie^.t trong buo^?i
thu+.c ta^.p "hu`ng bie^.n tru+o+'c co^ng chu'ng"\. Cha(?ng ha.n nhu+ ...
cha(?ng ha.n nhu+ ... nhie^`u, nhie^`u la('m!
Trong so^' tra.i vie^n cu~ng co' mo^.t va`i vi. lo+'n tuo^?i nhu+ ba` Le^ Ngo.c Bie^'t
dda~ du+. tra.i vo+'i hai ngu+o+`i con va` mo^.t ngu+o+`i cha'u cu?a ba`\. Trong nga`y
cuo^'i o+? tra.i, ba` dda~ ta^m su+. vo+'i chu'ng to^i la` pha?i khuye^'n khi'ch ma~i ca'c
em mo+'i chi.u tham du+. tra.i vi` ho. vo^'n nhu't nha't, i't thi'ch giao thie^.p vo+'i
ngu+o+`i chu+a quen\. Ba` no'i: "... the^' ro^`i to^i nga.c nhie^n dde^'n ddo^.
kho^ng tin ddu+o+.c chi'nh ma('t mi`nh khi tha^'y cha'u ddu+'ng da^.y pha't bie^?u y'
kie^'n mo^.t ca'ch da.n di~, linh ddo^.ng; o+? nha`, to^i chu+a bao gio+` tha^'y cha'u co'
tha'i ddo^. nhu+ va^.y"\. Ba` no'i tie^'p: "co' le~ tinh tha^`n ha(ng ha'i cu?a
ca'c tra.i sinh kha'c dda~ nhu+ mo^.t luo^`ng ddie^.n a?nh hu+o+?ng dde^'n ta^'t ca? mo.i
ngu+o+`i"\.
Tru+a thu+' hai nga`y 25, ca'c tra.i vie^n te^` tu+.u ta.i ho^.i tru+o+`ng dde^? cu`ng
nhau ddu'c ke^'t bo^'n nga`y tra.i\. No'i chung, mo.i ngu+o+`i dde^`u to? y' ha`i lo`ng
cho chuye^'n Le^n DDu+o+`ng cu?a mi`nh\. Ha^`u nhu+ ta^'t ca? ca'c ba.n tu+`ng tham du+.
nhie^`u ky` tra.i tre^n toa`n quo^'c dde^`u ddo^`ng y' vo+'i anh Nguye^~n Quang DDi.nh
(mo^.t tra.i vie^n dde^'n tu+` San Jose, California) va` anh Lu+u Du~ng (tu+` Portland,
Oregond) ra(`ng "Le^n DDu+o+`ng la` tra.i he` hoa`n ha?o nha^'t ho. tu+`ng tham
du+."\. Anh DDi.nh co`n nha^.n xe't the^m: "Tinh tha^`n ky? lua^.t cu?a ca'c
ba.n ra^'t cao, sinh hoa.t co' ne^` ne^'p\. DDi.nh kho^ng tha^'y co' ca?nh ddi lang thang,
vui cho+i rie^ng re~ va` kho^ng chi.u hoa` nha^.p chung nhu+ o+? mo^.t so^' tra.i he`
kha'c"\.
Tie^'p no^'i pha^`n ddu'c ke^'t, BTC dda~ trao huy chu+o+ng cho ca'c ddo^.i xua^'t sa('c
trong suo^'t bo^'n nga`y tra.i\. Sau ddo', mo.i ngu+o+`i ddu+'ng ca^`m tay nhau ha't ba`i
ca ta.m bie^.t va` cu+? ha`nh nghi thu+'c be^' ma.c\.
***
Co' le~ Le^n DDu+o+`ng 1998 se~ i't nhie^`u lu+u la.i nhu+~ng a?nh hu+o+?ng la^u da`i cho
ca'c tra.i vie^n\. DDe^? ke^'t thu'c ba`i ky' su+., ngu+o+`i vie^'t xin ddan cu+? hai
tru+o+`ng ho+.p tie^u bie^?u\.
Mo^.t tua^`n sau khi tham du+. tra.i, mo^.t sinh vie^n dda~ ta^m su+. vo+'i chi. Lu+u
Huye^`n Thanh, tha`nh vie^n trong BTC la` Le^n DDu+o+`ng dda~ thay ddo^?i ha(?n ca'ch suy
nghi~ cu?a ca^.u\. Tru+o+'c dda^y, ca^.u ca?m tha^'y xa ca'ch va` kho^ng the^? ho`a ho+.p
vo+'i ngu+o+`i me. dde^'n no^~i ca^.u kho^ng su+? du.ng tie^'ng Vie^.t trong gia ddi`nh
va` tha^.m chi' ca? nga`y, kho^ng he^` no'i chuye^.n vo+'i me.\. Khi tham du+. tra.i,
ddu+o+.c ho.c ho?i ve^` ca'c gia' tri. va(n ho'a Vie^.t Nam, dda(.c bie^.t la` tinh tha^`n
gia to^.c, ma` trong ddo' mo.i ngu+o+`i co' khuynh hu+o+'ng hy sinh, ddu`m bo.c cho nhau,
va` dda(.t cao ca'c gia' tri. cu`ng quye^`n lo+.i gia ddi`nh ho+n ca'c gia' tri. cu`ng
quye^`n lo+.i ca' nha^n, ca^.u dda~ nghi~ ngo+.i nhie^`u ve^` su+. kie^.n na`y\. Va`
ro^`i, ca^.u ca?m tha^'y a^n ha^.n vi` su+. sai la^`m va` thie^'u so't cu?a mi`nh trong
qua' khu+'\. Hie^.n nay, ca^.u ddang co^' ga('ng ho.c ho?i the^m ngo^n ngu+~ Vie^.t va`
tro` chuye^.n thu+o+`ng xuye^n vo+'i me. mo^~i nga`y\. Ca^.u cho bie^'t ba` me. ra^'t ca?m
ddo^.ng va` vo^ cu`ng nga.c nhie^n tru+o+'c su+. thay ddo^?i cu?a ca^.u\.
Mo^t tra.i vie^n kha'c hie^.n theo ho.c ta.i Oklahoma State University gu+?i thu+ dde^'n
BTC va` cho bie^'t Le^n DDu+o+`ng dda~ ga^y a?nh hu+o+?ng nhie^`u dde^'n con ngu+o+`i va`
ne^'p so^'ng cu?a ca^.u\. Nga`y ho^m nay, ca^.u ca?m tha^'y tu+. tin ho+n tru+o+'c
nhie^`u\. Ca^.u hie^?u ddu+o+.c ra(`ng la~nh dda.o la` mo^.t nghe^. thua^.t ca^.u co'
the^? ho.c ddu+o+.c va` cha('c cha('n se~ ho.c ddu+o+.c\. Cu~ng nho+` Le^n DDu+o+`ng,
ca^.u dda~ ga(.p nhie^`u ngu+o+`i ba.n to^'t va` hy vo.ng se~ ma~i ma~i giu+~ be^`n cha(.t
ddu+o+.c ti`nh ba.n\. Cuo^'i cu`ng, ca^.u mong mo?i se~ la.i ga(.p ddu+o+.c nhau o+? Le^n
DDu+o+`ng 1999\.
Le^n DDu+o+`ng 1999\? Co' le~ ho^.i VHKHVN kho^ng nghi~ dde^'n ddie^`u na`y khi quye^'t
ddi.nh to^? chu+'c Le^n DDu+o+`ng 1998 vi` ho^.i co' qua' nhie^`u sinh hoa.t ca^`n thu+.c
hie^.n va`o mo^~i di.p he`\. Tuy nhie^n, bie^'t la`m sao kha'c ba^y gio+`\? Qua' nhie^`u
ngu+o+`i ddang mong cho+` mo^.t ho^.i ngo^.\. Trong so^' na`y, co' dde^'n 56 ba.n dda~
ti`nh nguye^.n ghi te^n va`o BTC cu?a chuye^'n Le^n DDu+o+`ng na(m sau\. DDie^?m dda(.c
bie^.t la` nhu+~ng ba.n na`y kho^ng ai o+? trong BTC cu?a ky` tra.i vu+`a ro^`i\.
Ai da'm ba?o mo^.t the^' he^. Vie^.t Nam tru+o+?ng tha`nh tre^n dda^'t kha'ch dda~ va`
ddang da^`n da^`n bi. A^u My~ ho'a\? Kho^ng ddu'ng dda^u! Trong sa^u tha(?m ta^m ho^`n
ho., cha('c cha('n va^~n co`n nhu+~ng chie^'c ma^`m cu?a ca'c gia' tri. tinh tha^`n da^n
to^.c ddang ddu+o+.c a^'p u? dda^u ddo'. Va^'n dde^` quan ye^'u la` ca'c the^' he^. cha
anh co' cung ca^'p cho ho. nhu+~ng mo^i tru+o+`ng thi'ch ho+.p dde^? nhu+~ng chie^'c ma^`m
a^'y co' co+ ho^.i dda^m cho^`i na^?y lo^.c ro^`i ddo+m hoa ke^'t tra'i hay kho^ng? Va^ng,
ca'c the^' he^. cha anh cu?a ho. ca^`n pha?i tu+. tra? lo+`i ca^u ho?i na`y\.
He.n ga(.p nhau o+? Le^n DDu+o+`ng 1999!
Mo^. Dung
8/6/1997
